27 Aralık 2007 Perşembe

1793 SOKAK

Image Hosted by ImageShack.us


Müşerref Abay


Benim sokağım 1793 sokak, şimdiki Mustafa Reşitpaşa İlkokulunun yanındaki sokak. 1946 yılında bu sokakta doğdum. Sokağımız ve civarı balıkçılıkla geçinen ailelerin yaşadığı bir yerdi. Akşam üzeri erkekler denize çıkar ağ atar sabah ağları toplayıp, dönerlerdi .Sokakta bir tek benim babam inşaat ustasıydı Karşıyaka’da özellikle Alaybey semtinin Arif ustasıydı. Birçok eve emeği geçmiştir. Ben Bostanlı İlkokulu’nda okudum. Bitirince ortaokul birinci sınıfı Karşıyaka Lisesi Şubesinde okudum. İkinci sınıfta Karşıyaka Lisesi’ne geçtim. Okulun arkasında büyük bir bahçe vardı. Amber ve çam ağaçlarıyla harikaydı. Okulumuz tam gün olduğu için öğle tatillerini bu bahçede geçirirdik. Bundan birkaç yıl önce gazetede hocalarımın fotoğraflarını gördüm. Kesip sakladım, coğrafyacı Melahat hanım, bedenci Mustafa Plevneli ve eşi Suat hanım Ali Rıza bey tarihçi Orhan bey matematikçi Halim Erker, Mehmet Aydın, türkçeci Tevfik Durak (sanıyorum Cevat Durağın babası)eşi Aliye hanım kimyacı Şule hanım tabiat hocası sıfırcı Kazım, Kemal Batu fizikçi Mürşide hanım müzikçi Suat hanım hatırladığım hocalarım.
Sınıfta haşarı öğrenciler arasında Ferit Tozkoparan fil Hamdi ve Seda vardı. Seda ingilizce hocamız Saime hanımı delirtirdi. Sıra arkadaşım Zuhal’in babası milletvekili Ömer Atavardardı. ve Yassıadadaydı hergün ağladığını hatırlıyorum. Okul çıkışı Zübeyde hanımın mezarının yanından geçip Karşıyaka İstasyonu’na oradan da mis gibi kokan mandalin bahçelerinin arasından eve giderdik. Çocukluğumda Bostanlı Camisi’nin yanında bir park vardı o parkın iki yanında bayramlarda DP ve CHP davulcuları getirirdi. Partililer kendi partilerinin getirdiği davullarla oynar eğlenirdi. Birde şimdiki köprünün yanında kumluk denen ve denize girilen bir yer vardı. Sokağımızdaki bir ailenin üç kızı vardı. Babasının kayığına binip bütün gün kumlukta yüzerdik. Zaten o kumluktan sonrası boş bir araziydi(sonra orada Nato’da çalışan Amerikalı subaylara evler yapıldı.Biz o araziden deniz börülcesi toplar salatasını afiyetle yerdik. Komşularımızın tuttuğu balıklarla. Şimdi ben orta okulu bitirdikten sonra çarşıda Foto Yıldız’ın köşesinden Ankara İlkokulu’na giden sokakta Sarı Araba’nın yanındaki vitrinden bozma bir dükkan olan düğmeci Muhittin’in yanında işe başladım ve bu bana çarşıdaki insanları esnafı tanıma imkanı sağladı. Hasan, Turan, Gode Cengiz ,Arif Dökel Karakulağı zaten biliyordum. Çocukluğumda dükkanında kitap kiralardı. günlüğüne annem alırdı. Okuma zevkini ilk tattığım yıllardı. Vapur iskelesinin karşısında Melek ve Atlas sinemaları vardı. Melek Sineması’nda seyrettiğim filmleri hala bazı kanallarda rastlıyorum. Çarşı içindeki Ses Sineması’nda “Avare” filmi oynarken izdihamdan sinemanın camları kırılmıştı. Çarşıda hafta sonlarında Kara ve Harp Okulu talebeleri üniformalarıyla dolaşır, genç kızlarda giyinip kuşanıp onlara hava atardı. Bir kaç arkadaşım bu dolaşmalarda tanışıp evlendi.


Her akşamüstü evlerimizin önünde otururken, satıcılar geçmeye başlardı. Dondurmacımız “Vatandaşın dondurması” diye bağırarak tertemiz bembeyaz önlüğü ve bonesiyle geçerdi. Yine küçük ama tertemiz camekanlı el arabasıyla küçük kaselerde aşure satan yaşlı amca. Camlı tepside rengarenk macunları çubuklara dolayıp satan macuncu. Pamuk helvacı, şambalici ,çocukların gözdesiydi. Kış geceleri tahin- pekmezci, bozacımız dolaşırdı. Evimizin hemen arkasında Vehbi Bey’in büyük bir tarlası vardı. O tarlada bir gece önce yazlık sinemada seyrettiğimiz filmi canlandırırdık. Parkın hemen yanında, Bostanlı yazlık sineması vardı. Sahibi Hasan abi, gündüzleri Karşıyaka’da noterlik, akşamları sinemacılık yapardı. Bir gece makine dairesinde yangın çıktı. Sinema da o gece kapandı .Parktan Karşıyaka istikametine yürüyünce, Bostanlı Camisi biraz ilerde Tabak’ların apartmanı. Dr. Ziya Ertemer’in evi vardı. O, bütün Bostanlının doktoruydu hastalığı ne olursa olsun herkes ona giderdi. Gidemeyenlerin hiç yorulmadan evine gider, çoğundan da ücret almazdı. Cuma günleri muayenehanesinde hastalarına ücretsiz bakardı. Babasının vasiyetiymiş. Evini geçince Osmanzade sokağı vardı. Bu sokaktan sola dönerseniz Nergiz Tren İstasyonuna yeni mahalleye, Ordu Sokağının başlangıcına, Reşadiye caddesi gelirdi. Yani şimdiki Girne Caddesi, sonra banyolar ilerde bahçelerinde heykeller bulunan bakımlı bahçeli iki üç katlı evler ve küçük bakımlı dar sokaklar….Bu sokaklardan birinde Karşıyaka Lisesi Şubesi vardi. Ortaokul birinci sınıfı burada okudum. Sonra Karşıyaka Vapur İskelesi… 50 li yıllarda şimdikinin yarısı büyüklüğünde içinde iki üç tane tahta bank olan eski bir bina… Buradan..Sola.. Karşıyaka Çarşısına girildiğinde sağda köşede bir gazeteci vardı. Burada her gazete ve dergiyi bulabilirdiniz. O yıllarda Hürriyet, Milliyet Gazeteleri akşam üstü gelirdi. Biraz ilerde Çığır Kırtasiye, solda Sami bey’in Pastanesi.. Sağda sıra sıra dükkanlar.. Ses Sineması, sebze hali, inzibat karakolu, Karakulak, Akdeniz Manifatura, Lame Kundura ve Karşıyaka Tren İstasyonu…Sağda Sami Bey Pastanesi’nden sonra …Krallar Manifatura, Çarşı Camii, Temizocak Kuyumcusu…. Yılmaz Temizocak sonradan İtimat Sucuklarının kızı Ayla ile evlenmişti….
Foto Yıldız, ismini hatırlayamadığım bir eczane… Yüncü Osman abi, İnanöz Otobüsleri yazıhanesi, polis karakolu ve İstasyon…. Bu çarşıda esnaflık çok ince bir sanattı… esnaf da, müşteri de birbirlerine hep güvenirdi. Pazartesi- perşembe günleri, öğleye kadar iş olmazdı. O zamanlar çamaşır makinesi pek yoktu. o günler hanımların çamaşır günleriydi. Esnaf birbirine çay içmeye giderdi. Sarı Arabanın sahibi ,çorapçı Fehmi, Muharrem Candaş, Hüsnü Sarıoğlu hatırladıklarım… Akşam 5 ten sonra çarşı hareketlenir, kimin hangi saate dükkanın önünden geçeceğini bilirdik..İşten çıkanlar… Vapurdan inenler… O yıllarda biz Nergis’e taşınmıştık. Eve yaya giderdim. İstasyona doğru yürür, oradaki faytonları geçer Nergis istasyonuna doğru Reşadiye’ye dönen caddeden sonra mandalin bahçelerini geçer Nergis istasyonun’a gelirdim. Buradan sola dönerseniz ,Osmanzade’den sahile varırdınız, sağa dönerseniz, Nergiz dolmuş duraklarından sonra bu cadde sırasıyla.. Yeni Mahalle burada da devamlı gittiğimiz Maviçiçek ve Mehtap isimli yazlık sinemalar vardı. İlerde Ordu Sokağı başlangıcı ve Dede başı ben demiryolu boyunca Şemikler istikametine yürürdüm. Evimiz iki istasyon arasında bahçe içinde bir evdi,etrafı sebze bahçeleriyle doluydu. Her şeyin tazesini buradan alırdık. Şimdi o bahçelerden eser yok…Hepsi apartman olmuş…Bitmiş…Sevgi ile kalın…

1 yorum:

karsiyakalisesi dedi ki...

ALINTI : "...türkçeci Tevfik Durak (sanıyorum Cevat Durağın babası)"

Belediye Başkanı ile Tevfik DURAK'ın soyadı benzerliği dışında hiçbir ilgi ve alakaları bulunmamaktadır.